Piosenka o porcelanie - analiza i interpretacja
klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
Wiadomości wstępne

Piosenka o porcelanie została napisana przez Czesława Miłosza w 1947 roku już na emigracji w Stanach Zjednoczonych. Wiersz stanowi refleksję poety nad zniszczeniami wojennymi oraz na nierównych szansach pięknych i kruchych rzeczy (wartości) w zderzeniu z maszynami do zabijania. Za powstanie i jednych i drugich odpowiedzialni są przecież ludzie, lecz ich współistnienie jest niemożliwe. Chociaż w tytule mamy do czynienia z piosenką, czyli czymś radosnym, w rzeczywistości jest zupełnie inaczej.

Interpretacja

Aby zrozumieć o czym opowiada wiersz Miłosza należy zastanowić metaforą czego jest tak naprawdę porcelana. Do jej cech zaliczamy: piękno, kruchość, delikatność, wyrafinowanie, artystyczne wykończenie, rzemieślnicza doskonałość. Możemy zatem powiedzieć, że porcelana symbolizuje w utworze wszystko, co najlepsze i najpiękniejsze, co kiedykolwiek wyszło spod ręki człowieka-artysty. Wszystko to, co niesie ze sobą duchową i estetyczną wartość. Załóżmy więc, że chodzi o kulturę, sztukę, ale i marzenia, wartości moralne, obyczaje, tradycję. Nie będzie również nadużyciem, jeśli przyjmiemy, że „porcelana” to wszystkie wymienione wartości na raz.

Utwór opowiada o wojnie, ale nie wprost. To nie ona jest głównym „bohaterem” wiersza, lecz zniszczenia, jakie powoduje. Piosenka o porcelanie ukazuje kruchość najpiękniejszych i najbardziej wartościowych ludzkich osiągnięć w zetknięciu z tymi najokrutniejszymi i najgorszymi.

Ważne jest, aby nie ulec złudzeniu, że utwór jest lekki i przyjemny, co sugeruje tytuł i słownictwo wiersza. Nagromadzenie zdrobnień, łagodność, brak brutalnych obrazów, nawet krew została zastąpiona „zakrzepłą farbą” nie powodują, że Piosenka o porcelanie ma wydźwięk pozytywny. Jest wręcz odwrotnie, wiersz opowiada przecież o zagładzie najważniejszych wartości. Wszędzie dookoła porozrzucana jest pobita porcelana, a jej fragmenty głośno zgrzytają pod butami przechodniów i gąsienicami czołgów.

Miłosz w bardzo wyrafinowany sposób zdołał wprowadzić atmosferę wojny w wiersz, wspominając o niej jedynie raz, i to nie dosłownie: przeszły tanki (tank to po rosyjsku czołg). Tylko tyle wystarczy, aby zrozumieć kto jest odpowiedzialny za zniszczenia. Tak, jak porcelana jest metaforą piękna, tak i tanki symbolizują brutalną, bezmyślną siłę. „Tankiem” jest nie tylko wojna, może nią być terroryzm, autorytarny reżim, rewolucja, przemoc.

strona:   - 1 -  - 2 -  - 3 - 


  Dowiedz się więcej
1  Rodzinna Europa - streszczenie
2  Ziemia Urlo - omówienie
3  Dolina Issy - problematyka



Komentarze
artykuł / utwór: Piosenka o porcelanie - analiza i interpretacja


  • Porcelaną dla autora jest życie to ono jest najbardziej kruche. Można je zniszczyć równie łatwo jak tytułową porcelanę. Powinno nam być żal nie rzeczy materialnych, sztucznych, nawet pięknych dzieł sztuki ale właśnie życia symbolizowanego przez zniszczony domu (rodzinę) drzewo(naturę).
    Chrisostomis (agnieszkatylec {at} wp.pl)

  • Moja polonistka, kiedy przygotowywała mnie do matury upierała się, że podmiotem lirycznym w tekście, jest dziecko. Nie wiem skąd taki wniosek, może z faktu, że zwraca się do rozmówcy "proszę Pana". Mnie samej po wielokrotnym przeczytaniu tekstu wydaje się do tej pory, że jest to mężczyzna. Przecież dorośli mężczyźni, którzy nie są ze sobą po imieniu również użyją formy grzecznościowej względem siebie w rozmowie.
    ewa (emis46 {at} wp.pl)

  • Interpretacja mocno naciągana. W ten sposób mozna by gros wierszy podciągać pod wymowę jakiej nie mają lub do jakiej nie dosięgają. Wybór porcelany jako metafory wartości duchowo-estetycznych jest mocno chybiony. Porcelana to materialny wytwór rzemieślniczy z pogranicza sztuki - sama jej kruchość nie wystarcza by zinterpretować ją jako symbol kultury, sztuki etc. Raczej mamy tu do czynienia z symbolem ciepła domowego ogniska, bezpiecznego życia, poranków przy kawie i wieczorów przy herbacie, z rodzinną zastawą na stole, z rodziną za stołem, w domu .....ktorego już nie ma.....
    Motka Caledonia ()

  • "(...) mówi również o sobie (Więc ledwo zerwę się z rana / Mijam to ZADUMANY). Nie ma żadnych wskazówek dla odbiorcy nawet odnośnie PŁCI mówiącej osoby. (...)" To jest błąd. Skoro mówi "Mijam to zadumany" a nie "Mijam to zadumana/zadumane" To znaczy że określił swoją płeć jako płeć męską.
    Miłosz Czesław (amorek {at} vp.pl)

  • Z całym szacunkiem,ale ja dostrzegam tu pewien dualizm. Otóż podmiot operując zdrobnieniami, w momentach kiedy wypowiedź jest emocjonalna ma cechy kobiety. W szerszym kontekście natomiast jest nim mężczyzna. Ma to związek z polifonicznością tekstu :)
    Patriszka :) ()

  • Czy naprawdę nie ma przesłanek odnośnie płci podmiotu lirycznego, skoro w tekście znaleźć można wers: "Mijam to zadumany."? Myślę, że słowo "zadumany" można odnieść wyłącznie do rodzaju męskiego, co wskazuje na płeć osoby mówiącej w utworze.
    Daria (daria.blaszkowska {at} gmail.com)





Tagi: